Wiewiórki potrafią zapamiętywać kryjówki z jedzeniem, wykonywać dalekie skoki i ostrzegać się nawzajem ruchami ogona. Choć najczęściej kojarzymy je z rudym futrem i orzechami, ich codzienność jest znacznie bardziej złożona. Poznaj fakty o zachowaniu, budowie ciała, zimowych zapasach i roli tych gryzoni w lesie.
Ciekawostki o wiewiórkach – 22 niezwykłych faktów
Wiewiórka pospolita nie zawsze jest ruda
Wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris) może mieć futro rude, brązowe, a nawet bardzo ciemne. Zabarwienie zależy między innymi od populacji i cech osobniczych, dlatego sam kolor nie wystarcza do rozpoznania gatunku.
Puszysty ogon pomaga utrzymać równowagę
Podczas biegu po gałęziach i skoków ogon pomaga wiewiórce korygować pozycję ciała. Służy także do komunikacji i może częściowo osłaniać zwierzę przed chłodem.
Wiewiórki zakopują zapasy w wielu miejscach
Zamiast jednego magazynu wiewiórka często tworzy liczne niewielkie skrytki z nasionami i orzechami. Taki sposób gromadzenia pokarmu ogranicza ryzyko utraty całego zapasu.
Nie wszystkie ukryte nasiona zostają odnalezione
Część schowanych nasion pozostaje w ziemi i może wykiełkować. W ten sposób wiewiórki uczestniczą w rozsiewaniu niektórych drzew, choć nie każdy zakopany orzech daje początek siewce.
Wiewiórka nie przesypia całej zimy
Wiewiórki pospolite pozostają aktywne także zimą, choć podczas niekorzystnej pogody ograniczają wyjścia z gniazda. Korzystają wtedy z wcześniej zgromadzonych zapasów.
Gniazdo może wyglądać jak kula z gałązek
Wiewiórki budują kuliste gniazda z gałązek i materiału roślinnego, często wysoko w koronach drzew. Wykorzystują również odpowiednie dziuple, jeśli są dostępne.
Zęby sieczne rosną przez całe życie
Jak u innych gryzoni, siekacze wiewiórki stale rosną i ścierają się podczas gryzienia. To przystosowanie pozwala rozłupywać twarde osłony nasion.
Tylne łapy potrafią obracać się w stawach skokowych
Wiewiórki mogą ustawiać tylne stopy tak, aby pazury dobrze trzymały korę podczas schodzenia z drzewa głową w dół. To ważna przewaga nad zwierzętami, które poruszają się po pniach głównie ku górze.
Ogon jest także sygnałem ostrzegawczym
Szybkie ruchy ogona mogą towarzyszyć alarmowaniu o zagrożeniu. Znaczenie takiego sygnału zależy od sytuacji i może współwystępować z odgłosami ostrzegawczymi.
Wiewiórki potrafią wykonywać długie skoki
Silne tylne kończyny i ruchomy ogon ułatwiają przeskakiwanie między gałęziami. Zwierzę zwykle ocenia odległość i miejsce lądowania, zanim się odbije.
Nie jedzą wyłącznie orzechów
W diecie wiewiórki znajdują się nasiona, pąki, grzyby i inne pokarmy roślinne. Zdarza się także zjadanie pokarmu zwierzęcego, więc obraz gryzonia żywiącego się tylko orzechami jest uproszczeniem.
Wiewiórka potrafi zbierać grzyby
Wiewiórki mogą zjadać grzyby, a niekiedy przenosić je lub suszyć w dogodnych miejscach. Grzyby stanowią sezonowe uzupełnienie diety, a nie jej jedyny składnik.
Młode rodzą się bezradne
Nowo narodzone wiewiórki są ślepe i słabo owłosione. Przez pierwsze tygodnie zależą od opieki matki, zanim zaczną samodzielnie poznawać otoczenie.
Wiewiórki są aktywne przede wszystkim za dnia
Wiewiórka pospolita jest zwierzęciem dziennym. Jej aktywność zmienia się wraz z porą roku, temperaturą i dostępnością pokarmu.
Pędzelki na uszach bywają wyraźniejsze zimą
U wiewiórki pospolitej charakterystyczne pędzelki włosów na uszach są szczególnie widoczne w zimowej okrywie. Nie są jednak niezawodnym znakiem rozpoznawczym wszystkich gatunków wiewiórek.
Wiewiórki rozpoznają otoczenie także po zapachu
Węch pomaga im oceniać pokarm i odnajdywać miejsca związane z wcześniejszą aktywnością. W odnajdywaniu skrytek znaczenie ma również pamięć przestrzenna.
W parkach wiewiórki mogą przyzwyczajać się do ludzi
Osobniki żyjące w często odwiedzanych parkach bywają mniej płochliwe. Nie oznacza to jednak, że są oswojone lub że należy je karmić przypadkowymi przekąskami.
Wiewiórka pospolita jest rodzimym gatunkiem w Polsce
Sciurus vulgaris występuje naturalnie w polskich lasach, parkach i ogrodach z odpowiednimi drzewami. W innych krajach Europy lokalne populacje bywają zagrożone przez gatunki introdukowane.
Nie każda wiewiórka żyje na drzewach
Rodzina wiewiórkowatych obejmuje także gatunki naziemne, na przykład świstaki i susły. Wiewiórka pospolita należy do form przystosowanych przede wszystkim do życia na drzewach.
Wiewiórki potrafią zmieniać trasy poszukiwania jedzenia
Korzystają z pamięci miejsc, w których wcześniej znajdowały pożywienie. Nie oznacza to jednak, że zawsze odnajdują wszystkie własne skrytki.
Wiewiórki mają ważną rolę w leśnym obiegu nasion
Zbierając i przenosząc nasiona, wpływają na ich rozmieszczenie. Efekt zależy od gatunku drzewa, sposobu ukrycia nasion oraz tego, czy zostaną później zjedzone.
Nie każdy orzech jest odpowiedni do dokarmiania
Pokarm solony, słodzony lub mocno przetworzony nie jest właściwą dietą dzikich wiewiórek. Najlepiej nie przyzwyczajać ich do pobierania jedzenia z ręki i chronić ich naturalne siedliska.
Spodobała Ci się któraś z ciekawostek?
Podziel się ze znajomymi!
Ciekawostki o wiewiórkach – co warto wiedzieć?
Wiewiórki potrafią zapamiętywać kryjówki z jedzeniem, wykonywać dalekie skoki i ostrzegać się nawzajem ruchami ogona. Choć najczęściej kojarzymy je z rudym futrem i orzechami, ich codzienność jest znacznie bardziej złożona. Poznaj fakty o zachowaniu, budowie ciała, zimowych zapasach i roli tych gryzoni w lesie.
Jak żyją te zwierzęta w naturze?
Wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris) może mieć futro rude, brązowe, a nawet bardzo ciemne. Zabarwienie zależy między innymi od populacji i cech osobniczych, dlatego sam kolor nie wystarcza do rozpoznania gatunku. Wiewiórki pospolite pozostają aktywne także zimą, choć podczas niekorzystnej pogody ograniczają wyjścia z gniazda. Korzystają wtedy z wcześniej zgromadzonych zapasów.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wiewiórki zapadają w sen zimowy?
Wiewiórki pospolite pozostają aktywne także zimą, choć podczas niekorzystnej pogody ograniczają wyjścia z gniazda. Korzystają wtedy z wcześniej zgromadzonych zapasów. Wiewiórka pospolita jest zwierzęciem dziennym. Jej aktywność zmienia się wraz z porą roku, temperaturą i dostępnością pokarmu. Zimą zwierzę nadal musi regularnie zdobywać energię, dlatego nie należy mylić ograniczonej aktywności z wielomiesięcznym snem.
Co jedzą wiewiórki oprócz orzechów?
W diecie wiewiórki znajdują się nasiona, pąki, grzyby i inne pokarmy roślinne. Zdarza się także zjadanie pokarmu zwierzęcego, więc obraz gryzonia żywiącego się tylko orzechami jest uproszczeniem. Wiewiórki mogą zjadać grzyby, a niekiedy przenosić je lub suszyć w dogodnych miejscach. Grzyby stanowią sezonowe uzupełnienie diety, a nie jej jedyny składnik. Dostępność pokarmu zmienia się w ciągu roku, więc menu wiewiórki zależy od tego, co akurat rośnie w lesie lub parku.
Jak wiewiórki odnajdują zakopane zapasy?
Zamiast jednego magazynu wiewiórka często tworzy liczne niewielkie skrytki z nasionami i orzechami. Taki sposób gromadzenia pokarmu ogranicza ryzyko utraty całego zapasu. Węch pomaga im oceniać pokarm i odnajdywać miejsca związane z wcześniejszą aktywnością. W odnajdywaniu skrytek znaczenie ma również pamięć przestrzenna. Pamięć przestrzenna i węch wspólnie pomagają szukać pokarmu, ale nie gwarantują odnalezienia każdej skrytki.
Dlaczego wiewiórki mają puszyste ogony?
Podczas biegu po gałęziach i skoków ogon pomaga wiewiórce korygować pozycję ciała. Służy także do komunikacji i może częściowo osłaniać zwierzę przed chłodem. Szybkie ruchy ogona mogą towarzyszyć alarmowaniu o zagrożeniu. Znaczenie takiego sygnału zależy od sytuacji i może współwystępować z odgłosami ostrzegawczymi. Ogon nie jest więc tylko ozdobą: bierze udział zarówno w poruszaniu się, jak i w przekazywaniu sygnałów innym zwierzętom.
Czy wszystkie wiewiórki są rude?
Wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris) może mieć futro rude, brązowe, a nawet bardzo ciemne. Zabarwienie zależy między innymi od populacji i cech osobniczych, dlatego sam kolor nie wystarcza do rozpoznania gatunku. U wiewiórki pospolitej charakterystyczne pędzelki włosów na uszach są szczególnie widoczne w zimowej okrywie. Nie są jednak niezawodnym znakiem rozpoznawczym wszystkich gatunków wiewiórek. W Polsce warto zwracać uwagę także na kształt sylwetki, pędzelki uszne i środowisko, a nie wyłącznie na odcień sierści.
Gdzie wiewiórki budują gniazda?
Wiewiórki budują kuliste gniazda z gałązek i materiału roślinnego, często wysoko w koronach drzew. Wykorzystują również odpowiednie dziuple, jeśli są dostępne. Nowo narodzone wiewiórki są ślepe i słabo owłosione. Przez pierwsze tygodnie zależą od opieki matki, zanim zaczną samodzielnie poznawać otoczenie. Nie należy zaglądać do znalezionych gniazd, ponieważ obecność człowieka może niepokoić zwierzęta, szczególnie w okresie wychowu młodych.
Czy wiewiórki pomagają rosnąć drzewom?
Część schowanych nasion pozostaje w ziemi i może wykiełkować. W ten sposób wiewiórki uczestniczą w rozsiewaniu niektórych drzew, choć nie każdy zakopany orzech daje początek siewce. Zbierając i przenosząc nasiona, wpływają na ich rozmieszczenie. Efekt zależy od gatunku drzewa, sposobu ukrycia nasion oraz tego, czy zostaną później zjedzone. Efekt zależy od tego, czy nasiono trafi do odpowiedniej gleby i czy nie zostanie później wykopane przez inne zwierzę.
Czy można dokarmiać wiewiórki w parku?
Osobniki żyjące w często odwiedzanych parkach bywają mniej płochliwe. Nie oznacza to jednak, że są oswojone lub że należy je karmić przypadkowymi przekąskami. Pokarm solony, słodzony lub mocno przetworzony nie jest właściwą dietą dzikich wiewiórek. Najlepiej nie przyzwyczajać ich do pobierania jedzenia z ręki i chronić ich naturalne siedliska. Obserwowanie wiewiórek z dystansu jest bezpieczniejsze dla zwierząt niż uczenie ich podchodzenia do ludzi po jedzenie.